καιρός Γήλοφος

ΕίσοδοςΕγγραφή
gilofos.mylivepage.com
Ημερολόγιο
<
Απρίλιος 2014
>
ΔΤΤΠΠΣΚ
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930

Επιστροφή στην αρχικήgilofos.mylivepage.com / ΑΡΧΙΚΗ / ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ / ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

0.00 (0)


ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΚΟΤΣΙΡΑ ΑΧΙΛΛΕΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑ

ΑΡΝΑΟΥΤ ΤΣΙΟΥΚΑ-ΓΗΛΟΦΟΣ


Έτσι επικράτησε μέχρι στις μέρες μας να ονομάζεται το ωραίο αυτό χωριό ,παλιά Τσιούκα.

Το όνομα του χωριού απαντά και ως Τζούκα.

Το τοπωνύμιο Τσούκα βρίσκεται γραμμένο σε πολλές γλώσσες (Αλβανική, Σερβική, Βουλγαρική) και σημαίνει κορυφή.

Στην κάτω Ιταλία αναφέρεται ως ελληνική λέξη:zugga=κατσαρόλα, σκέυος μαγειρείου(Φαίδων Κουκουλές τόμος 6).Αυτό σημαίνει ότι επειδή το χωριό περικλείεται από λόφους ίσως έχει σχέση με την κατωιταλική αυτή εξήγηση της λέξης.Ο προσδιορισμός Αρναούτ (Αρβανίτικη)Τσιούκα θεωρώ ότι οφείλεται στις λίγες οικογένειες Αρβανιτών που κατοικούσαν σ'αυτό. Έως τον ΙΓ' αι. οι Αρβανίτες ζούσαν νομαδικά ως βοσκοί και κτηνοτρόφοι σε πρόσκαιρους οικισμούς στην Ήπειρο και στην Θεσσαλία. Ήταν Τόσκηδες που κατέβαιναν να ξεχειμωνιάσουν και δεν ξαναγύριζαν στις ταραγμένες από τους πολέμους πατρίδες τους. Οι πρώτοι μόνιμοι οικισμοί αναφέρονται στην Θεσσαλία το 1315. Οι Αρβανίτες σύμφωνα με ιστορικές πηγές ,φαίνεται ότι ήρθαν στην Τσούκα γύρω στα 1320 μ.Χ Στα 1320, είχαν πλημμυρίσει την πεδιάδα εκτός από τις περιοχές, όπου υπήρχαν κάστρα που κατείχαν Καταλανοί και Βυζαντινοί. Ζούσαν σε φάρες (πατριές). Όταν πια η Θεσσαλία δεν τους χωρούσε, άρχισαν να κατεβαίνουν προς την Φθιώτιδα, Αττική , Βοιωτία και Πελοπόννησο. Οι τόποι ήταν ρημαγμένοι από τους αδιάκοπους πολέμους και οι Αλβανοί απλά έστηναν τα σπιτικά τους σε ερημωμένες περιοχές. Η προκοπή τους έγινε αιτία να διαδοθεί πως ήταν και πολύ καλοί γεωργοί. Δεν έφυγαν μόνο από τα χωριά Αρναούτ Τσιούκα και Αρναούτ Κερασιά (τη σημερινή Κερασούλα) .Σιγα σιγά έγινε αργότερα η αφομοίωση των Αρβανιτών από τον ντόπιο πληθυσμό.


Στην Τουρκική απογραφή του 1454-1455 μ. Χ που πραγματοποίησε ο διοικητής των Τρικάλων καταγράφεται ως χωριό στο οποίο κατοικούσαν 47 οικογένειες.

Το 1754 το χωριό είχε 29 οικογένειες σύμφωνα με τα κατάστιχα της μονής Βαρλαάμ των Μετεώρων όπου και ανήκε το χωριό(Κατάστιχο 225 . σελίδα 191,192 της μονης Βαρλαάμ)

Το 1756 είχε 30 οικογένειες ,το 1758 36 οικογένειες (κατάστιχα 226,230) και το 1765 είχε 42 οικογένειες(κατάστιχο 236 της μονής Βαρλαάμ).

Το 1820 σύμφωνα με τον κώδικα της Τρίκκης(Τρικάλων) είχε 18 σπίτια σύμφωνα με τον Ν.Γιαννούλη( κωδ.130)

Το 1880 είχε 144 χριστιανούς κατοίκους.(Ι. Κοκίδης οδοιπορικά 199 σελίδα)

Το φθινόπωρο του 1881 απελευθερώθηκε η Θεσσαλία και τα σύνορα της νέας Ελλάδας φτάσανε μέχρι τον Αϊ-Λια της Τσιούκας

Με την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881 η συνοριακή γραμμή διαίρεσε τον οικισμό και την κτηματική περιουσία σε δυο μέρη. Τ ο ένα τμήμα (Παλαιά Τσιούκα) έμεινε στην Οθωμανική επικράτεια και το άλλο πέρασε στην ελληνική γη όπου κάποιοι κάτοικοι του χωριού οι οποίοι φαίνεται είχαν από πριν βοσκοτόπια και καλύβες ίδρυσαν την νέα Τσιούκα , 1882. Το χωριό αυτό δεν ήταν στη σημερινή τοποθεσία αλλά πιο νοτιότερα όπου εκεί υπήρχαν πηγές και ρυάκια με νερό.

Σύμφωνα με μαρτυρίες των τότε κατοίκων και επειδή υπήρχαν κάποιοι αδικαιολόγητοι θάνατοι και κάποια άσχημα όνειρα (Αν δεν φύγετε από την τοποθεσία θα χαθείτε όλοι) οδήγησαν τους κατοίκους στη σημερινή τοποθεσία. Η νέα Τσιούκα μετονομάστηκε σε Φωτεινό το έτος 1963 το οποίο ανήκει στον Δήμο Τυμφαίων.

Το 1886 είχε 40 οικογένειες(Ν.Σχινάς οδοιπορικά τεύχος Α-Β , 21-102)

Το 1882 η Τσιούκα υπαγόταν στην επισκοπή των Σταγών.Απο το 1882-1896 βρέθηκε στη μητρόπολη Δισκάτας( Δεσκάτης) Μετά την διάλυσή της υπήχθη στη μητρόπολη Ελασσόνας.

Σύμφωνα με ενθύμηση του 1877 υπήρχε στον οικισμό δάσκαλος.(1877 Αυγούστου 30 Τσιούκα,κάνω ενθύμησιν τον καιρόν όντας ήρθα εγώ ο Δημάκης πιδί του Παπαναστάση από χωρίον Πετσούγγια κε Ήμαν δάσκαλος είς χωρίον τσούκα)

Κατά την Οθωμανοκρατία το χωριό αναφέρεται μεταξύ των τσιφλικίων του Αλή Πασά(Π.Αραβαντινός >.Σύμφωνα με το περιοδικό το χωριό ήταν τσιφλίκι το γιού του Αλή πασά Βελή πασά

Το 1907 οι δυο οικισμοί νέα και παλιά Τσιούκα είχαν χάσει αρκετό μέρος της γης τους δηλαδή είχαν εξαγοραστεί.Το χωριό αναφέρεται και στον κώδικα της Ζάβορδας( Τσούκα χωρίον 138 ε)

Στον κώδικα αναφέρεται και καποιος ιερέας από το χωριό τσιούκα και ονόματα κατοίκων:

Στην Τσιούκα οι Τούρκοι είχαν ισχυρά φυλάκια.Το κεντρικό τους φυλάκιο τοείχαν στην περιοχήΜερικέζιτουρκ.(mericez=φυλάκιο,πλατεία)

Σήμερα υπάρχει αυτό το τοπωνύμιο και οι κάτοικοι το λένε Μιρκέζ.

Άλλα φυλάκια είχαν στην κορυφογραμμή στον Αι-Λιά ,στην τοποθεσία καραούλια (όρια τσιούκας-Μαυρελίου) και στην τοποθεσία που βρισκόταν δυτικά προς τον σημερινό δρόμο που πάει προς το Φωτεινό.

Απελευθέρωση περιοχής

Το 1912 επειτα από πολλες μικρο συμπλοκές που ειχαν προηγηθεί έφτασε η ώρα της απελευθέρωσης

Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης του Ελληνικού Στρατού, για την περιοχή μας έπρεπε να κατευθυνθεί το απόσπασμα των ευζώνων, που βρισκόταν στην Φαρκαδόνα. Το απόσπασμα αυτό με διοικητή το συνταγματάρχη Σ.Γεννάδη, αποτελούνταν από 2 τάγματα: το 1ο και το 4ο και μία διμοιρία 2 ελαφρών πολυβόλων. Διοικητής του 1ου τάγματος ήταν ο αντισυνταγματάρχης Ιωάννης Καμπούρης, από την Αμαλιάπολη του Αλμυρού, ο οποίος μας άφησε μια έκθεση των γεγονότων της απελευθέρωσης της περιοχής μας.

Το απόσπασμα του Σ.Γεννάδη φεύγοντας από τη Φαρκαδόνα έμεινε ένα βράδυ στον Παλιόπυργο και την επόμενη βραδιά στον Κονισκό (5/10/1912) όπου έλαβε τη διαταγή να προχωρήσει προς την παλιά Τσιούκα (Γήλοφο). Επειδή, όμως, οι εύζωνοι του 1ου τάγματος ήταν κουρασμένοι, μήναν έως τη 10 το βράδυ για ξεκούραση, οπότε ξεκίνησαν για το Γήλοφο. Η νυχτερινή πορεία ήταν πολύ δύσκολη. Παρά την κούραση φτάσαν στις 2:30 μετά τα μεσάνυχτα στα τότε ελληνοτουρκικά σύνορα.

Τα χαράματα και μετά από κάποιες ώρες μάχη μπήκαν θριαμβευτικά ελευθερώνοντας την παλιά Τσιούκα (Γήλοφος) στης 6/10/1912. Στης 7:15 της 6ης Οκτώβρη, οι εύζωνοι αφήνουν άλλο ένα ελεύθερο χωριό και κατευθύνονται προς τη Δεσκάτη. Η πυκνή ομίχλη που είχε απλωθεί στην ευρύτερη περιοχή δεν εμπόδισε τους ευζόνους που προχωρούσαν κανονικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, ένας απο τους κύριους οδηγούς του Παύλου Μελά, κατά την είσοδό του στην Μακεδονία, καταγόταν απο τον Γήλοφο.

Το 1918 συστάθηκε ο νομός Κοζάνης (ΦΕΚ 31-12-1918) και το χωριό μαζί με τον Αγιώρη και το Διασελάκι συμπεριλήφθηκαν στη Δεσκάτη η οποία αναγνωρίστηκε ως κοινότητα του νεοσύστατου νομού

Το 1927 (ΦΕΚ 1-2-1927) το χωριό από τσιούκα μετονομάζεται σε Γήλοφος

Το 1943 ( ΦΕΚ21-01-1943)η περιοχή μας αποσπάστηκε από τον νομό Κοζάνης και υπάχθηκε στην επαρχία Ελασσόνας του νομού Λαρίσης.

Το 1964 (ΦΕΚ 30-10-1964)η επαρχία των Γρεβενών αναβαθμίστηκε σε νομό οπότε η Δεσκάτη έγινε ο δεύτερος Δήμος του νομού Γρεβενών.

Ο Γήλοφος είναι οικισμός του δήμου Δεσκάτης.. Ο νέος νόμος (Ν. 2539/10-10-1997 - Ιωάννης Καποδίστριας) τον βρίσκει ενσωματωμένο στον δήμο Δεσκάτης και δεν επέρχεται καμία μεταβολή.

Ο Γήλοφος είναι κτισμένος σε υψόμετρο 1058 μ.(μέτρηση με GPS) και βρίσκεται νότια ( 13 km) της πόλης της Δεσκάτης.Το ακριβές σημείο του χωριού είναι: Ν 390 51΄ 12΄΄ Βόρεια και Ε 210 47΄ 35΄΄ Ανατολικά .Οι κάτοικοί του είναι κυρίως κτηνοτρόφοι. Τα τελευταία χρόνια ασχολούνται και με την καπνοκαλλιέργεια .


KINHΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΓΗΛΟΦΟΥ

1754 ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΕΣ 29 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 145-170

1820 ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΕΣ 18 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 120

1920 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 57

1928 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 84

1940 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 126

1951 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 181

1961 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 1 92

1971 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 180

1981 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 177

1991 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 151





Σχόλια: 0 Εμφανίσεις: 5329 [Ιστορικό τροποποιήσεων] Μέγεθος:14074 bytes
Τελευταία αλλαγή έγινε από: gilofos 1387 μέρες πριν 30.06.2010 10:33:17
Δημοσιεύτηκε απόΚείμενο

Εισάγετε τον κωδικό από την εικόνα 
Το όνομά σας 
E-mail 
(ορατό μόνο στον ιδιοκτήτη του ιστοχώρου)
WWW 

Θέμα

Στο κείμενο μπορείτε να χρησιμοποιείτε Wiki ή HTML tags.





Ποιοί είναι εδώ;
Ανώνυμοι: 1, Εγγεγραμμένοι: 0 (?)

Κατάχρηση | Design by Wolf | © Kolobok smiles, Aiwan